Met bodemenergie en restwarmte naar gasloze glastuinbouw

Met de inzet van een wko en de benutting van zoveel mogelijk restwarmtestromen is Koppert Cress in het Westland hard op weg naar een gasloos tuinbouwbedrijf. Dat vertelden hun vertegenwoordigers tijdens een presentatie en rondleiding op de recente bijeenkomst van het Gebruikersplatform Bodemenergie. Bijzonder is dat Koppert Cress daarbij kan rekenen op MTO; de inzet van buffers in de bodem waar zij water van middelhoge temperaturen mogen opslaan.

De bijeenkomst van het Gebruikersplatform stond in het teken van de specifieke eigenschappen, de regelgeving, en de voor- en nadelen van de opslag van warmte met temperaturen van 30 tot 90 graden Celsius (MTO en HTO). Verschillende sprekers gaven de ruim 30 bezoekers meer informatie over dit onderwerp. Zo vertelde Benno Drijver van IF Technology wat nu precies HTO (hogetemperatuuropslag) inhoudt en hoe en wanneer je dit zou willen toepassen. Ook liet hij zien welke projecten er al zijn gemaakt en wat daarvan is geleerd.

Ervaringen bij NIOO
Peter Oerlemans van het NIOO ging in zijn presentatie in op de ervaringen die het NIOO heeft met MTO (middeltemperatuuropslag). Samen met Koppert Cress is het NIOO in Nederland onderdeel van het project Heat Storage, waarmee de sector wil leren van de voor- en nadelen van MTO. Er is namelijk nog veel onbekend over de effecten op de bodem en de grondwaterkwaliteit. De monitoring binnen Heat Storage moet meer antwoorden geven.

Volledig gasloos maken
Bart van Meurs, technisch consultant bij Koppert Cress, vertelde hoe het tuinbouwbedrijf de techniek van MTO inzet. Verder legde hij uit hoe deze specialist in cressen en kruiden bezig is om het bedrijf volledig gasloos te maken. Daarvoor gebruikt Koppert Cress niet alleen een bodemopslag, maar wint zij ook op diverse manieren restwarmte. Met warmte uit oppervlaktewater, koelwater van de verlichting en warmte uit zonnecollectoren wordt de buffer in de bodem met zoveel mogelijk warmte geladen voor het winterseizoen.

Monitoring van de MTO
De laatste lezing gaf Martin Bloemendal, werkzaam bij KWR/TU Delft. Hij volgt en monitort al langere tijd de MTO bij Koppert Cress. Uit zijn gegevens blijkt dat toestemming voor MTO niet betekent dat de bronnen direct en volledig met warmer water worden gevuld. Door de inzet van restwarmtestromen wordt er stap voor stap water met hogere temperaturen ingebracht, maar is er op veel momenten nog genoeg capaciteit tot verhoging. Wel steeg de gemiddelde delta T in de bodem, met name dankzij alle reststromen, van 5 graden in 2011 naar 11 graden in 2018. De jaargemiddelde temperatuur van de warme bron bedraagt nu 23 graden Celsius.

Rondleiding en gezonde borrelhapjes
De middag sloot af met een rondleiding door het zeer innovatieve tuinbouwbedrijf. Bij de afsluitende borrel konden alle gasten genieten van zeer gezonde hapjes en drankjes in het bedrijfsrestaurant. De filosofie van Koppert Cress is dat haar medewerkers, en ook de gasten, altijd getrakteerd worden op de gezondste maaltijd die zij hen kunnen bieden.

Lees hier ook het uitgebreide verslag van deze bijeenkomst, voor als u er bijvoorbeeld niet bij kon zijn maar er wel heen had gewild.

Hieronder kunt u de handouts downloaden van enkele presentaties.