Workshop klimaatinstallaties met WKO in ziekenhuizen voor de “WKO-installatiechirurgen”

Nu steeds meer ziekenhuizen overstappen op bodemenergie als energiebron, komt er ook meer informatie en praktijkervaring beschikbaar. Om die kennis te delen en er met eigenaren en gebruikers van klimaatinstallaties met WKO over te discussiërenkunnen de klimaatinstallaties met WKO naar een hoger plan worden getild. Daarom organiseerde het Gebruikersplatform Bodemenergie op donderdag 26 mei de workshop ‘Is uw klimaatinstallatie met WKO gezond?’ in het Jeroen Bosch Ziekenhuis in Den Bosch.

Afgevaardigden van 14 Nederlandse ziekenhuizen waren aanwezig bij de workshop, in totaal zo’n 30 deelnemers. Dagvoorzitter Henk van Zoelen van Rijkswaterstaat opende de plenaire presentaties. “We zitten in de zaal waar normaal de chirurgen komen om te vergaderen”, zei hij. “Toepasselijk”, reageerde een deelnemer, “want wij zijn de WKO-installatiechirurgen.”
Eerste spreker Jack Suijkerbuijk, bouwfysicus en energie-coördinator van het Jeroen Bosch Ziekenhuis, lichtte de wat moeizame start toe van hun WKO-systeem. Hoewel het systeem bij aanvang goed leek te werken, waren er na een jaar flink wat klachten. Na veel werk en aanpassingen is het systeem inmiddels bijna in balans. De gevraagde warmte en koude worden ruimschoots geleverd en de koude komt volledig uit de bronnen.

Managen met prognosemodel
Vervolgens lichtte Els Sonnemans van het Radboud ziekenhuis in Nijmegen haar ervaringen toe. Sonnemans maakte een plan om de balans vanaf de start goed te krijgen. Het ziekenhuis richtte een speciale werkgroep op om het WKO-systeem goed te managen en ze maakte een prognosemodel in Excel. Desondanks liggen er nog kansen voor verdere verduurzaming van de installaties. Zo vertelde Sonnemans dat ze helaas niet alleen hartje zomer, als het erg warm is, via de dry coolers warmte weg blazen. Toch bespaart het Radboud met het WKO-systeem momenteel 46% op primaire energie; voor verwarming en koeling.

Goede gebouwsimulatie
Paul Kolsters van het Elizabeth Tweesteden ziekenhuis in Tilburg vertelde over de valkuilen bij “zijn” WKO. Hun streven was om binnen vijf jaar een energiereductie van 20% te hebben. Dat is niet gelukt. Hoewel ze eerst een pilot deden, kregen ze de installatie na de testfase niet in bedrijf. Zeven projectfasen lang, verdeeld over twee jaar, ging het helemaal mis bij het Elizabeth Tweesteden ziekenhuis. Het advies dat Kolsters dan ook gaf aan beginners op dit terrein: “Ga je zoiets doen, maak dan een goede gebouwsimulatie.”
Precies daarmee, een goede gebouwsimulatie, is het Tergooi ziekenhuis in Hilversum ruime tijd bezig. Hoewel Tergooi nog geen WKO heeft, zijn de voorbereiding van Wim van Houdt en zijn collega’s zo grondig dat hij er veel over kan vertellen. Hij vertelde over de oplossingen om voldoende koude in de bronnen te laden en hun onderzoek naar de meest efficiënte warmte- en koude-opwekker. Zij komen voorlopig uit bij de gasmotor gedreven warmte pomp, een wat onbekendere warmtepomp. Die draait bij Tergooi nu zo’n 3 jaar succesvol als test voor hun nieuwbouw om het tapwater te verwarmen én tegelijk voor de koeling van alle medische apparaten.

Kennis benutten
Tijdens het 2e deel van de workshop discussieerden de deelnemers aan tafels over vier stellingen. Die luidden bijvoorbeeld: ‘Maandelijks meten en balans herstellen, geeft een optimaal resultaat’ en ‘Outsourcing betekent niet “het probleem” buiten de deur leggen’. Op die laatste stelling reageerden de deelnemers onder meer met “Een installateur heeft de focus niet op het energieprobleem, ze weten niet wat er speelt”. Na afloop van de discussierondes gaf Kolsters nog een advies mee aan wie net begint met een WKO-installatie: “Er is veel kennis voor handen binnen het Gebruikersplatform Bodemenergie. Maak er gebruik van. Als ik de kennis die ik nu heb, had toen wij begonnen met een WKO dan had het Elizabeth Tweesteden ziekenhuis nu een beter WKO-systeem gehad.”

Lees het uitgebreide verslag van deze workshop in de pdf Deze pagina is alleen voor leden beschikbaar.
Klik hier om te registreren

Download ook de presentaties van de vier sprekers:

Deze pagina is alleen voor leden beschikbaar.
Klik hier om te registreren